Başarının Sırrı: NLP

GİRİŞ

Her insanın kendine özgü duygu ve düşünceleri, tutum, inanç ve davranış biçimleri vardır. Dış dünyadan edindiğimiz deneyimler, beş duyumuzla bir süzgeçten geçirilir ve bu sayede hedeflerimiz şekillenir. 21. yüzyılın başarı biliminin yeni teknolojisi olarak ortaya çıkan NLP tekniği, bireyin istediklerini elde etmesini sağlayan düşünce, uygulama ve davranış tarzıdır.

İngilizce ‘ Nöro Linguistik Programing’ ‘in baş harflerinden oluşan NLP tekniğinin temeli, duyu organlarımızla algıladığımız mesajların beynimizle işlenerek bizlerin davranışlarına yön vermesine dayanmaktadır. Kısaca NLP; ‘ iyi yaptığım bir şeyi nasıl yapıyorum, onu nasıl daha iyi yapabilirim, başkalarında hayranlık duyduğum becerileri nasıl kazanabilirim’ gibi soruların cevaplanmasını sağlar.

NLP NEDİR? 

Neuro (Nöro) – Linguistic (Linguistik) – Programing (Programlama); diğer bir ifade ile beyin dilini programlama (BDP) olarak tanımlanan NLP tekniği; insanları anlamak ve etkilemek için oluşturulan psikolojik yetiler olup, insanların nasıl daha mükemmel performans gösterdiklerini inceleyerek kişinin bildiklerinden daha fazla esneklik, yaratıcılık ve daha fazla özgür davranışlar kazanmasına yol açan ve kişiye başarıya ulaşmada fırsatlar sağlayan bir tekniktir.

NLP; insanın ‘kendisinin en iyi versiyonu’ olabilmesini hedefleyen, kişisel mükemmellik bilimidir.

NLP; yaşamın getirdikleri ile en etkin şekilde baş edebilme becerisidir.

NLP ilk olarak 1970 yılında psikolojiye ilgi duyan matematikçi Richard Bandler ve dilbilimci John Grinder ile ortaya çıkmıştır. Sonraları antrapolog Bateson ‘da NLP tekniğinin geliştirilmesinde önemli katkılarda bulunmuştur. Bu bilim adamları insan zekası üzerine yaptıkları çalışmalar sırasında geliştirdikleri NLP tekniği ile psikolojideki önemli bir boşluğu doldurmuşlardır.

NLP’nin içerdiği üç kelimeyi açıklayacak olursak, NLP hakkında daha iyi bilgi sahibi oluruz;

NÖRO: Ortaya koyulan her davranış ve düşüncenin kaynağı sinir sistemidir, sinir sisteminin temeli ise 5 duyu yani; görme, işitme, koklama, tatma ve dokunma duyularıdır. Beyin ve duyu organları aracılığı ile dünyanın nasıl algılandığını anlarız.

LİNGUİSTİK: (DİLBİLİMİ): Duyu organlarımızla algıladığımız mesajlar sinir sistemi için bir dil teşkil etmekte ve deneyimlerimizi sözcük, kelime ve sesle anlamlandırmaktayız. Dil olmadan düşünceyi zihinde canlandıramayız. Çevremizdeki insanlarla iletişimimizi dil sağlar, kendi iç iletişimimizde de dili kullanırız.

PROGRAMLAMA: Davranışlar üzerinde arzu edilen değişiklikleri gerçekleştirmek için düşünceleri organize edebilmektir.

NLP insan organizmasında şaşırtıcı bir bilgisayar olan, fakat insanların onu nasıl kullanabilecekleri hususunda bir bilginin olmadığı beyinlerini nasıl kullanabileceğini öğretir. Etkin iletişimi, kişisel gelişimi, değişimi ve öğrenmeyi kolaylaştırmak için modeller ve stratejilerden oluşur. Bu nedenle de yönetim ve eğitim alanında sıkça kullanılmaktadır.

NLP’nin başlıca amacı; insanların daha etkili bir iletişim kurmasına yardımcı olarak kişisel ve kişiler arası iletişimde mükemmelliği yakalamaktır. Herhangi birinin iletişim, terapi, kişisel gelişim veya zihinsel kontrol alanlarında başarılı ve güçlü olmasını sağlar.

NLP her şeyden önce iş yaşamındaki bireyin takım yönetme, liderlik yeteneği, görüşme ve hedef geliştirme gibi becerilerine ulaşmasına katkıda bulunur.

İnsan beyninin sol tarafı; ‘şeyleri’ ifade etme ve onları ayrıntılı olarak düşünebilmeyle, sağ tarafı ise; hayal gücü, sezgi ve canlandırmayla ilgili becerileri kontrol eder. NLP insan beyninin her iki tarafının da etkin kullanılmasını sağlar. Tarihte hem sağ hem de sol beynini kullanarak sayısız esere imza atmış olan Einstein, Gandi, Atatürk gibi ender insanlar vardır.

Hedeflerimizi gerçekleştirebilmek için NLP tekniği aşağıdaki yolları önermektedir;

1-      KARAR VER: Ne istediğini bilmek hedef belirlemektir. İnsanın doğal hedefe ulaşma eğilimi, çok büyük bir potansiyeldir. Öncelikle ilk adımı atın, hedefinizi belirleyin, kararınızı verin.Ardından hedefinizi gerçekleştirdiğinizi önce zihninizde canlandırın. Ancak bir şeyi arzu etmekle gerçekten istemek farklıdır. Gerçekten istemek doğru olanı yapmaktır.

2-      EYLEME GEÇ: Hedef ne kadar muhteşem ve belirgin olursa olsun eyleme geçilmez ise asla sonuca ulaşılamaz. Bir işi başarmak istiyorsanız yapmanız gerekenleri yapın.

3-      SONUÇLARI DEĞERLENDİR: Hedeflere ulaşıncaya kadar bir çok kez sonuçları değerlendirmemiz ve nerede olduğumuzu bilmemiz gerekmektedir. Bütün gelişmeler ölçülüp değerlendirilmelidir.

4-      ESNEK OL: Denemeler sonuç vermezse başka yollar deneyin. Unutmayın ki her zaman başka seçenekler de vardır. NLP’ye göre başarısızlık yoktur.

NLP ‘NİN YARARLARI

İnsanların yaşamları süresince ne istedikleri önemli sorulardan birisidir. Genelde insanlar istemedikleri problemler üzerinde odaklanmaya eğilimlidir. NLP, insanın amaçlarına kısa sürede ulaşması ve problemlerine çözüm getirmek için hedefler oluşturmasını sağlar.

İnsanların başarılarının çoğu, etkili bir iletişim yeteneğine bağlıdır. Diğerleriyle etkili bir iletişim kurma yeteneğimiz ve onların nasıl düşündüklerini anlamak, yaşamımızın kalitesini yükseltir. NLP, insanların güçlü bir iletişim becerisine sahip olmasını sağlar.

Zihinsel uyum iç huzuru, fiziksel uyum ise sağlığı temsil eder. Uyum aynı zamanda mükemmel ilişkiler kurmak için elde edilmesi gereken bir beceridir.

Bir başka insanın nasıl düşündüğünü ve neler hissettiğini anlamak, başarılı bir iletişimin temeli olan uyumlu ilişkiyi kurma da yaşamsal bir öneme sahiptir.

NLP, uyumlu ilişkinin nasıl kurulup sürdürülebileceği konusunda yol gösterir. Bu nedenle kişi öncelikle kendine şu soruları sormalıdır;

  • Neyi gerçekleştirmek istiyorum?
  • Mesajımı iletmenin en iyi yolu nedir?
  • Uyumlu ilişkiyi nasıl sürdürebilirim?
  • İletmek için en iyi kişi ben miyim?
  • Karşımdakiler beni nasıl algılarlar?

Ne istediğimizi ve arzu ettiğimiz sonucun işimiz ve yaşamımızın diğer yönleri üzerinde nasıl etkisi olabileceğini bilmemiz için önce kendimizle iletişim kurmamız gerekir. Daha sonra bir başkasının zihnine girerek olan biteni onların gördüğü gibi görmeliyiz ki ilettiğimiz mesajlar onlar için bir anlam ifade etsin. Eğer bu sağlanmazsa başarılı olmak mümkün değildir. Bunun için başarılı bir iletişim, sözcükler ve gözlenebilir davranışların uyumunu gerekli kılar.

İsteklerimizi olumlu sözcüklerle ifade etme beynimize doğru mesajı vermekle kalmaz, kendimizi daha iyi hissetmemizi de sağlar.

Birbiriyle konuşmakta olan insanlar arasında uyumlu ilişki kurulmasının işaretlerinden biri, aynı fiziksel duruş ve tavırları benimsemeye eğilimli olmalarıdır. Bu durum AYNALAMA olarak bilinmektedir. İyi iletişimciler bilinçli bir anlamda düşünmeden uyuşurlar.

NLP’ nin en büyük önemi; atfettiği örgütsel etkinin temeli olan bireyi örgütsel davranışın her yönü açısından temel nitelik olarak ele almasıdır.

Duyguların kontrol altında tutulması kişilerin kontrolünün dışında olsa bile NLP; duyguların nasıl kontrol altında tutulması gerektiğini öğretir.

Başarılı organizasyonlarda insanlar birbirleriyle etkili bir iletişim kurarlar ve birbirlerinden faydalanırlar. Vizyon ve değerler paylaşıldığı zaman insanlar ne yaptıklarını bilirler. NLP, öğrenme iletişim, liderlik gibi konularda etkisini gösterse de genelde her düzeyde değişim meydana getirir ve bu değişim insanda olur.

NLP inançlarımızın nasıl olduğunu gösterir ve eğer benimsiyor isek değiştirmemizi de sağlar.

Kısaca NLP ‘nin yararları şunlardır;

  • Öğrenmeyi etkin kılar,
  • Kendimizi ve başkalarının dünyayı nasıl algıladığını açıklar,
  • İç ve dış iletişimi etkin hale getirir,
  • Bireysel performansı doruğa çıkarır,
  • Bilgiyi daha etkin kullanmamızı sağlar,
  • Değişimi gerçekleştirir,
  • Yaratıcılığı geliştirir,
  • Sürekli mükemmelliği hedefler.
 İŞ YAŞAMINDA NLP

İyi bir iletişimin nasıl yapılacağını son derece iyi anlatan, NLP tekniği 21. yüzyılın başarı teknolojisi olmaya aday bir bilim dalıdır. Bir çok insan mesleki yaşamlarından memnun değillerdir. Kendilerine kariyerlerinde gerçekten istediklerinin ne olduğu sorulduğunda ne cevap vereceklerini bilememektedirler.

NLP tekniği, özellikle iş dünyasında yönetim, iletişim, motivasyon, kişisel gelişim, hedef belirleme, liderlik gibi konularda farklılaşma sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda spora, aile yaşamına ve kendini geliştirmeye uygulanabilir. Başarıya ulaşmak ve kişisel mükemmelliği yakalamak isteyen insanların değiştirmesi gereken tutum ve inançlarını değiştirmeyi kolaylaştırarak kişisel hedeflere başarılı bir şekilde ulaşmasını sağlar. Bu nedenle eğitim ve yönetim alanında sıkça kullanılmaktadır.

Kişilerin motivasyon, karar alma, yaratıcılık, iletişim gibi basit zihinsel stratejileri benimsemesi esnasında NLP tekniği yeniden değerlendirmeler sağlayarak bu kişilerin başarılı liderler haline gelmelerine de olanak tanımaktadır.

NLP tekniğinin iş yaşamındaki yararları şunlardır;

  • İş yaşamıyla özel yaşamın yapıcı etkileşim kurmasına yardımcı olur,
  • Öğrenme sürecini hızlandırır ve öğrenmeyi etkin kılar,
  • Değişimi gerçekleştirir,
  • Bireysel performansı doruğa çıkarır,
  • Yaratıcılığı geliştirir,
  • Kişisel mükemmelliğin örgütsel mükemmelliğe ulaşmasını sağlar,
  • Motivasyonu arttırır,
  • Bireyin mutluluk ve tatmin düzeyini arttırır,
  • Duyarlılığı arttırır.

Başarılı insanların örnek davranışlarının taklit edilmesine NLP de MODELLEME denilmektedir. Modellemenin kurumsal düzeyde yapılmasına ise BENCHMARKİNG ismi verilmiştir.

Kişisel yaşamla iş yaşamının iç içe girdiği günümüzde iş hayatında, özellikle yönetim, satış ve pazarlama bölümlerinde önemli bir güce sahip olan NLP tekniğini iş adamlarının ve bütün çalışanların öğrenmeleri çağımızın bir gereği olarak ortaya çıkmaktadır.

Son yıllarda dünyada büyük ilgi gören NLP tekniği bir süredir Türkiye‘de de uygulanmaktadır. Bu yeni ve popüler eğitim programını uygulayan kuruluşlardan Pozitif Performans Enstitü NLP eğitimlerini kişiye özel yada grup eğitimi olarak vermektedir. NLP tekniğinin önerdiği düşünce sistemine göre, çözülemeyecek hiçbir şey yoktur, olaylara olumlu düşünerek yaklaşmak, başarıyı getirmektedir.

Kolay öğrenmeyi sağlayan NLP uzun bir süreci öngören klinik psikolojiden farklı olarak, fobilere 3-5 dakika içinde çözüm sağlamaktadır. Toplumda çok ihtiyaç duyulan NLP tekniğini öncelikle;

 

–         Psikologlar, öğretmenler,

–         Siyasetçiler, iş adamları,

–         İnsan kaynakları yöneticileri, öğrenciler,

–         Meslek seçimi konusunda kararsız kalan üniversiteliler, almalıdır.

NLP tekniği Türkiye’nin en büyük problemlerinden olan özgüven eksikliği ve kendini ifade edememe gibi eksiklikleri ortadan kaldırmaktadır.

SONUÇ 

‘Kişisel Mükemmelliğin Sanatı ve Bilimi’ olarak adlandırılan NLP diğer bir ifadeyle Beyin Dilini Programlama, bizi her zaman başarıya ve mükemmelliğe götüren bir tekniktir.

NLP, kişisel yaşamımızdaki problemlerimizi çözmemize yardım ederek, kişisel hedeflerimize ulaşmamızı kolaylaştırır.

Biz Türk toplumu olarak çekingen ve sessiz bir yapıya sahibiz. Toplum önünde kendimizi yeteri kadar iyi ifade edemez, haklarımızı savunamaz, düşüncelerimizi açıkça dile getiremeyiz, getirmek isteriz fakat her zaman içimizden bir şeyler bize engel olur ve biz susmayı yeğleriz. İşte NLP tekniği burada devreye girer ve bize; ilkönce kendimizi daha sonra diğer insanları tanımamızı sağlayarak iç ve dış iletişimimizi kuvvetlendirir. Toplum önünde nasıl konuşmamız gerektiğini, kendimizi en iyi şekilde nasıl ifade edebileceğimizi, haklarımızı savunmamız gerektiğini ve bunu nasıl yapacağımızı, düşüncelerimizi açıkça nasıl dile getireceğimizi bize en iyi şekilde öğretir. Kendimizdeki potansiyel enerjiyi görmemizi ve bunu daha da güçlendirmemizi sağlar. İçimizdeki sönmüş fenerleri dışa çıkarır ve onları yakar.

NLP tekniğinin en çok eğitim ve yönetim alanlarında kullanıldığını, NLP eğitimlerine öncelikle öğretmenler, iş adamları ve öğrencilerin katılmaları gerektiğini söylemiştik.

Bir okul müdürünü ele alalım ve müdürümüze NLP eğitimi verelim. Müdürümüzün NLP eğitiminden sonra kendisiyle daha barışık, etrafıyla daha iyi ilişkiler kuran, toplum önünde daha rahat konuşabilen, öğrencilerine ve öğretmen arkadaşlarına karşı daha duyarlı, okul yönetiminde ve hizmetlerinde daha etkin olan, her zaman mükemmelliği hedefleyen bir insan olduğunu görelim.

NLP tekniğinde her şahıs kendine ‘önce neyi değiştirmek istediğini’ sormalıdır. NLP nereye gidilmek isteniyorsa oraya giden yolu bize en iyi şekilde tarif eder.

KAYNAKLAR 

1-     İş yaşamında başarının sırrı NLP tekniği.
Doç. Dr. Serpil AYTAÇ

2-     Performansı arttırmanın bir yolu olarak NLP tekniği.
Doç. Dr. Serpil AYTAÇ

3-     NLP ve kişisel değişim.
Cengiz EREN

4-     Pozitif Performans Enstitü
Psikolojik danışmanlık ve eğitim